خوردن کدام اعضای گوسفند حرام است؟

طبق روایات مختلفی که نقل شده است، خوردن قسمت هایی از گوسفند ذبح شده حرام است. حرام بودن هر یک از این قسمت ها به دلایل مشخص و خاصی است که در ادامه به آن اشاره خواهد شد.

حیوانات حلال گوشت و حرام گوشت

حیوانات بر حسب نوع زیست و خون آنها در 2 دسته حلال گوشت و حرام گوشت قرار گرفته اند. در حیوانات زمینی، دریایی و پرندگان حیوانات حلال گوشت مختلفی وجود دارند. به عنوان مثال در حیوانات خشکی، گوشت گوسفند، گاو، بز، شتر، آهو، گورخر، اسب، قاطر، الاغ حلال است. البته گوشت الاغ، اسب و استر مکروه اعلام شده است. در مورد آبزیان تنها گوشت ماهی های فلس دار و میگو حلال است. در مورد پرندگان نیز باید این نکته را در نظر داشت که اگر پرنده دارای چینه دان، سنگدان یا تیغه پشت پا بود حلال است. یا اگر پرنده ای مدت زمان بال زدنش در هنگام پرواز از مدت زمان صاف نگه داشتن بال هایش بیشتر بود حلال گوشت است.

گوسفند و دام زنده

گوسفند

این حیوان به عنوان یکی از حیوانات حلال گوشت، یکی از مهمترین عناصر چرخه غذایی در کل دنیا است. پرورش این حیوان تقریبا در تمامی قاره های جهان انجام می شود. ایران نیز از دیرباز یکی از مناطقی است که از گوسفند و گوشت آن برای تغذیه بسیار استفاده می کند. گوشت این حیوان طرفداران زیادی دارد و برخی غذاها تنها با گوشت گوسفند پخته می شود.

گوسفند زنده

گوشت گوسفند

گوشت گوسفند به عنوان یکی از لذیذترین گوشت ها و شاید مهمترین منبع تغذیه انسان در زمینه گوشت و پروتئین باشد. این گوشت دارای خواص بی نظیری از جمله انرژی و پروتئین بالا، کلسیم و فسفر فوق العاده و ویتامین B1 و سلنیوم است. این خواص باعث شده است که این گوشت علاوه بر لذیذ بودن که آن را به یکی از مواد اصلی غذایی تبدیل کرده است، این گوشت را به عنوان ماده ای درمانی نیز معرفی کند.  نکاتی درباره گوسفند وجود دارد که بنا بر علم پزشکی و علوم و فقه اسلامی باید به آن توجه کرد. توجه به این موارد می تواند باعث سلامتی کامل گوشت گوسفند و افرادی که از آن استفاده می کنند شود. از جمله این موارد می توان به نحوه ذبح گوسفند و توجه به قسمت های حرام و حلال گوشت  اشاره کرد.

گوشت گوسفندی

ذبح اسلامی

ذبح اسلامی باعث حلال شدن گوشت حیوانات حلال گوشت از جمله گوسفند می شود. ذبح اسلامی طی بررسی های علمی که انجام شده است باعث می شود تا فسادپذیری گوشت کم شود و علاوه بر این حیوان در حال ذبح شدن دچار درد و عذاب بیشتری نشود. هر چند که این برخلاف عقیده اکثر کسانی است که در کشورهای غیر اسلامی به وسیله شلیک گلوله به مغز و وارد کردن شوک الکتریکی حیوانات را کشته و از گوشت آنها استفاده می کنند.

ذبح گوسفند

قسمت های حلال و حرام 

طبق روایات نقل شده از امامان و معصومین علیهم السلام، خوردن قسمت هایی از گوسفند به دلایل مختلف حرام است. اکثرا حرام بودن این اعضا به علت تاثیر بدی است که در سیستم سلامتی و ایمنی بدن انسان دارد. قسمت های حرام گوسفند شامل موارد زیر می شود.

خون: خون گوسفند به دلایل پزشکی فراوان برای بدن انسان مضر است و استفاده آن حرام اعلام شده است. خون به دلیل جهنده بودن، طبق دستورات دینی ما نجس هم می باشد.
قسمت مرکزی مغز: این قسمت نخودی شکل که در مغز قرار دارد نیز، به عقیده فقها حرام اعلام شده است.
آلت نر و ماده: این قسمت ها نیز به دلیل ترشحات و ناپاک بودن برای بدن انسان مضر می باشد و در دسته بخش های حرام قرار می گیرند..
دنبلان: این قسمت که بیضه گوسفند است، غده ای سفید و پر چربی است که خوردن آن حرام اعلام شده است.
نخاع: دلیل حرام بودن نخاع را که مغز حرام نیز نامیده می شود، وجود منی در داخل آن و ذخیره سازی آن می دانند. در این باب روایتی از امام صادق (ع) نیز نقل می شود که حضرت به همین موضوع اشاره فرموده اند.
حدقه چشم: حدقه چشم گوسفند نیز یکی دیگر از بخش های حرام این حیوان است، هر چند که خوردن سایر اجزای چشم این حیوان جایز اعلام شده است.
پی: این بخش که در 2 طرف تیره پشت قرار گرفته است نیز حرام می باشد.
زهره دان: زهره دان در گوسفند همان بخش کیسه صفرا است که به دلیل ترشحاتی که در آن قرار می گیرد و از آن خارج می شود، حرام اعلام شده است.
بخش میانی سم: این قسمت سم به دلیل آلودگی ها و کثیفی هایی که در خود دارد برای بدن مضر می باشد و حرام است. به این بخش بدن گوسفند «ذات الاشاجع» نیز گفته می شود.
مثانه: مثانه محل خارج شدن ادرار است و به همین دلیل حرام است. این قسمت یکی از جاهایی است که بسیاری از دام ها به دلیل بیماری این ناحیه تلف می شوند.
بچه دان
طحال: طحال یا همان سپرز از دیگر قسمت های حرام گوسفند است. روایت است در باب حرام بودن سپرز از امام علی (ع) سوال شد و پرسیده شد که کبد و سپرز با این که کاملا شبیه یکدیگر هستند، چرا یکی حلال و دیگری حرام است؟ امام دستور دادند کبد و سپرز را از میان شکافته و در ظرف آب قرار دهند. پس از گذشت زمان دیده شد که کبد سفید شد و به همان شکل باقی ماند اما سپرز جدا جدا شد و تبدیل به تکه های پوست و رگ جدا از هم درآمد. بنابراین سپرز یا همان طحال گوسفند حرام است.
غدد: دشول یا غده در بدن گوسفند قرار دارد و خوردن آن بنابر دلایل پزشکی حرام اعلام شده است.
گوشه های دل: این قسمت ها نیز به دلیل خارج نمودن سموم و گرفتن آلودگی ها و مضرات به خود حرام اعلام شده اند.